Lastige vragen

Verantwoord Ondernemen

Lastige vragen

Goed, je bent brandweerman of vrouw bij de Amsterdamse brandweer en de nieuwe commandant stelt dat het droevig gesteld is met jouw integriteitsbesef. Hij doelt daarbij op de privileges die het korps zich heeft toegeëigend. Even later lees je in de krant dat jouw commandant een boete heeft gekregen wegens plichtsverzuim vanwege het aannemen van kaartjes voor een popconcert op kosten van de politie. Wat doe je dan als je de commandant weer ontmoet?

OK, je bent de nieuwe brandweercommandant met de opdracht de gesloten cultuur ‘open te breken’ en even later krijg je een boete omdat je geprofiteerd hebt van de gesloten cultuur bij jouw oude politiekorps. Je geeft aan dat je ‘dat niet wist’ terwijl de oneervol ontslagen politiecommissaris aangeeft dat ‘iedereen in het korps zou hebben geweten dat hij die kaartjes declareerde en niemand er een probleem van maakte’. Wat doe je dan als je de volgende morgen weer de kazerne betreedt?

Niemand zal ontkennen dat politie en brandweer gesloten culturen zijn. De organisaties zijn gestoeld op de commandostructuur. De bevelhebber bepaalt wat de manschappen doen, zonder tegenspraak. Commandant Schaap zal daarom echt niet zijn politiecommissaris hebben aangesproken op ‘zijn’ evenementenbureau op kosten van de belastingbetaler. Iedereen zal begrijpen dat de affaire tot gegniffel leidt bij de brandweerlieden.

Sancties of dialoog?

Opvallend is dat de affaire nu vooral draait om sancties en strafmaat. Ook bestaat de neiging deze zaken af te doen als incident. Dat is een gemiste kans. Als toenmalig burgemeester Van der Laan zich zorgen maakt over de cultuur van de brandweer, dan speelt wel degelijk het imago als publieke organisatie een rol. Van de politie kennen we de reeks van incidenten rond de centrale ondernemingsraad, discriminatie en nu het evenementenbureau. De kans is nu of leiding en medewerkers bereid zijn met elkaar te leren van fouten en incidenten. Integriteit gaat niet over straffen maar met elkaar in gesprek gaan over welk gedrag we naar de samenleving kunnen verantwoorden en welke ethische waarden we daarbij hanteren. Korpsen noemen als waarden behulpzaam, deskundig, daadkrachtig en betrokken.

Het zou mooi zijn als de brandweerman en vrouw met hun commandant Schaap om de tafel gaan zitten en elkaar vragen stellen over de dilemma’s die zij tegenkomen in een gesloten cultuur. Integriteit, zo leert 70 jaar integriteitsschendingen, is een bewegend doel dat we steeds weer moeten duiden. Commandant en brandweermedewerkers zijn gemotiveerd om de samenleving te dienen en daarvoor grote risico’s te nemen. Nu beide onder kritiek staan, kunnen leerzame gesprekken tussen ervaringsdeskundigen tot wederzijdse opluchting en oplossingen leiden. Dan krijgen lastige vragen duidelijke antwoorden, die de burgers ook verwachten.

 

Henk Bruning

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *