De echo van het stemmen

Verantwoord Bestuur

De echo van het stemmen

Met stemmen kies je voor je idealen en voor stabiliteit en goed bestuur in je land. Op 24 mei in Spanje, op 7 juni in Turkije en op 23 juni In Albanië vinden verkiezingen plaats. Burgers hebben dan directe invloed op het verkrijgen van goed bestuur. Vreemd genoeg stemmen mensen vaak op partijen die zij in het dagelijks leven hardop kritiseren. Ondanks dat Andalusische burgers corruptie al jaren als tweede probleem zien, stemden zij bij een voorverkiezing in maart toch op de regerende socialistische partij. De partijtop is in een omvangrijk corruptieschandaal verwikkeld, waarnaar de rechter al vier jaar onderzoek doet. Ook in Nederland kreeg een politicus die het Openbaar Ministerie vervolgt wegens machtsmisbruik en corruptie, veel stemmen. Waarom? Voor de hand ligt dat mensen de politicus persoonlijk kennen. De meeste kiezers letten toch op de beginselen en de traditie van hun partij en blijven daaraan trouw. Nieuwe partijen die zeggen corruptie te willen bestrijden, moeten zich eerst bewijzen. Bijvoorbeeld door de eis te stellen dat de zittende president een anti-corruptiebeleid moet afkondigen alvorens parlementaire steun te geven.

Democratie is meer dan de stem de volks. Van belang zijn onafhankelijke rechters die corruptie en machtsmisbruik bestraffen. Wat helpt zijn binnenlandse en internationale organisaties die integriteit promoten. Stukje bij beetje de traditionele partijen veroveren op diegenen die de democratie misbruiken en nieuwe partijen toe laten groeien naar de kunde om te regeren. Het agenderen van anticorruptie en integriteit in de democratie is een langzaam proces dat tijd nodig heeft, doorzettingsvermogen en in het oog springende ontdekkingen.

Stem voor integriteit

Een inspirerend incident gebeurde laatst in Guatemala. Een land waarin geweld en corruptie het volk teisteren. Een onderzoek van de internationale VN Commissie tegen straffeloosheid CICIG bracht aan het licht dat ambtenaren van de douane en belastingdienst systematisch documenten vervalsen. De staatskas loopt daardoor 60% aan invoerrechten mis. Geld wat onder andere de vicepresident lijkt te gebruiken om dure jachten en appartementen in York en Italië te kopen. Dankzij de commissie én de protestdemonstraties van veel burgers gaat het Hooggerechtshof nu een onderzoek starten. Gevolg: de vicepresident moet aftreden.

Met verkiezingen geven burgers aan verbetering en vooral stabiliteit te willen. Dat is de boodschap. Met dat mandaat kunnen de gekozen bestuurders de initiatieven voor integriteit oppakken en tot uitvoer brengen. Er is meer. De keuze van de burgers geeft ook gewicht en legitimiteit aan de ambtenaren die werk maken van integriteit en goed bestuur. De echo van de verkiezingen hoor je dan terug.

Henk Bruning

Opsteker voor Integriteit

??????????

Nieuw internationaal team voor integriteit

Opsteker voor integriteit

 ‘Wees zelf de verandering die je wilt bereiken’. Deze titel van een actieplan is een mooi resultaat van de 4e Integrity Course voor 25 ambtenaren uit Turkije en de Balkan. De deelnemers zijn zelfverzekerd en visionair. In Bosnië & Herzegovina is corruptie inmiddels een ‘burning’ issue. Wetgeving en anti-corruptie campagnes gaan de strijd aan tegen machtsmisbruik en zelfverrijking. Het versterken van integriteit om corruptie te voorkomen heeft ertoe geleid dat in Montenegro 60% van de publieke organisaties een integriteitsplan heeft ontwikkeld. Doel: meer vertrouwen van burgers in de overheid. Bewustwording en training zijn in Kosovo de nieuwe middelen om integriteit te integreren in het beleid van de overheid. Integriteit als karaktereigenschap van de overheid is ook de doelstelling in Servië. Het actieplan richt zich de komende tijd op de leidinggevenden om als voorbeeld te dienen voor hun medewerkers. Turkije kent sinds 2005 in alle ministeries een ethische commissie die goed bestuur beleidsmatig versterkt. Na 2008 zijn de commissies langzaam uitgedoofd. Een nieuwe impuls is nodig. Het actieplan voorziet in training programma’s voor ambtenaren. Het vergelijken van departementen met een groene, oranje en rode kaart moet leiden tot actieve managers. De Albanese deelnemers tonen zich realistisch. Corruptie is weliswaar onuitroeibaar, mensen zoeken vaak de mazen van de wet, maar alertheid ontstaat met een transparante organisatie, ethisch leiderschap, verbetering van de dienstverlening en het handhaven van de gedragscode. Op het oog kleine zaken krijgen aandacht in Macedonië. Naast de invoering van de wettelijk verplichte ambtseed gaan de deelnemers een enquête houden onder de ambtenaren op zoek naar de kwetsbare aspecten en risico’s. Net zoals in de Nederlandse Ambtenarenwet willen zij de bouwstenen van integriteit in de overheidsorganisatie invoeren.

Eilanden van integriteit

Dankzij steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken zijn in 4 cursussen ruim 100 beleidsambtenaren opgeleid. Samen bouwen zij de bruggen voor een regionaal netwerk die elkaar bemoedigen, adviseren en inspireren. Jonge, energieke en nieuwsgierige professionals met hart voor de publieke zaak. Dat stemt optimistisch!

Henk Bruning

Mag je waarschuwen?

Contact

Mag je waarschuwen?

Enkele jaren geleden stelde een gemeentesecretaris mij de vraag: Henk, als je de verkeerde mensen benoemt op een functie heeft dat ook te maken met integriteit? Ik antwoordde bevestigend. Mensen die niet competent zijn voor hun werk, kosten de gemeenschap veel geld, leveren geen oplossingen en irriteren de zittende medewerkers. Die schade is niet te verantwoorden. Vanwege een ‘ons-kent-ons’ cultuur, een slechte screening of het niet tijdig serieus nemen van signalen uit de organisatie vinden onzorgvuldige benoemingen plaats. Veelal later met negatieve gevolgen. Omdat beleidsbepalers betrokken zijn bij de benoeming blijft een grondige analyse van hoe dit mogelijk wasachterwege. Onlangs hoorde ik dat een publieke organisatie een interim manager heeft aangesteld. Ik ken de persoon en weet uit betrouwbare bronnen over slecht functioneren en teleurstellende resultaten. Ook zetten zij hun vraagtekens bij het gedrag van deze persoon.

Lastig dilemma

Deze benoeming op een interim positie bij een mij bekende organisatie geeft mij het dilemma: Ga ik deze organisatie wel of niet informeren over mijn zorg? Argumenten om dat niet te doen zijn o.a. ‘ik heb met deze zaak niets te maken’ en ‘ik geef mij over aan platte roddel’. Ook berokken ik deze persoon schade. Toch houd ik twijfel omdat het om gemeenschapsgeld gaat en het bekend is dat sommige interim managers van de ene naar de andere mislukking stappen zonder dat iemand dat in de gaten heeft. De schade aan de persoon weeg ik af tegen de mogelijke schade aan de organisatie. De situatie houdt mij behoorlijk bezig. Ook een reden om een besluit te nemen.

Binnenkort zie ik de bestuurder van de organisatie met wie ik heb samengewerkt. Ik zal hem in vertrouwen nemen en mijn zorgen delen. Hij kan dan zelf beslissen of de informatie in dit geval relevant is of niet.

Henk Bruning

Vertrouwen als valkuil

ToBeHonest-Illustratie-blog5-Henk

Vertrouwen als valkuil

Het opstappen van minister en staatssecretaris van Justitie en Veiligheid heeft alles met vertrouwen te maken. Een riskant woord dat we vaak met loyaliteit verwisselen. Je schenkt iemand vertrouwen omdat hij het goed meent en dus goed doet. In het slechtste geval ben je chantabel. Je weet immers niet wat de ander met jouw vertrouwen doet. Een lastige situatie ontstaat als de ander iets doet waarvan hij weet dat jij dat niet zou verwachten. Hij schaamt zich ervoor en houdt het incident of de vergissing onder de pet en waardoor het lijkt weg te zakken in de vergetelheid. We gaan vaak uit van vertrouwen en loyaliteit, zeker als we de persoonlijke integriteit van een collega hoog achten. Tot op zekere hoogte is dat goed. Besturen is mensenwerk, ook op het hoogste niveau, zei de Amsterdamse burgemeester Van der Laan in Het Parool. Maar teveel vertrouwen heeft, zoals deze week bleek, ook een risico.

Eerlijkheid heeft steun nodig

Mensen hebben naast hun eerlijkheid hun eigenheid, zeker als ze een machtspositie hebben. ‘Houwdegens’ of ‘crimefighters’, zoals de bewindspersonen ironisch bekend staan, kunnen of willen een fout vaak niet toegeven. In de zaak van de € 4 miljoen groeide het ‘op eigen houtje regelen’ en het ‘halsstarrig hameren op vertrouwen’ uit tot een onontkoombare valkuil. We weten niet of de ambtenaren de informatie hebben achtergehouden of dat de bewindspersonen hun waarschuwende medewerkers hebben genegeerd. De kwestie geeft echter genoegzaam aan dat openbaar bestuur niet gaat zonder transparantie en openheid. De menselijke neiging twijfelachtige zaken onder de pet te houden, hebben we allemaal. Naast een cultuur van elkaar aanspreken, is een onafhankelijke pers als luis in de pels van bestuurders – hoe onbarmhartig soms ook voor betrokkenen – onontbeerlijk voor de democratie en de rechtstaat.

 Henk Bruning

Kun je corruptie zien gebeuren?

IMG_7524
Corruptie: Voortwoekerende mechanisme

Kun je corruptie zien gebeuren?

Eind 2013 veroordeelt de Nederlandse rechter een gedeputeerde van de provincie tot 3 jaar cel wegens ambtelijke corruptie, witwassen en valsheid in geschrifte. ‘Gepassioneerd’ en ‘onschuldig’ noemt de veroordeelde zichzelf. De uitspraak van de rechter is een ‘gerechtelijke dwaling’. Bestuurders in veel landen die voor misbruik van bevoegdheden en corruptie zijn veroordeeld, geven vergelijkbaar commentaar. De rechter rekent het de politicus echter zwaar aan dat hij het vertrouwen in een integere overheid had beschaamd en zijn gedrag niet laakbaar vond. Ook in een recente zaak tegen een wethouder claimt deze bestuurder ‘onschuldig’ te zijn.

Sterke persoonlijkheid. Risico op corruptie

In beide zaken is sprake van sterke en gemotiveerde persoonlijkheden. Ambtenaren vertellen dat hun bestuurders gesprekken voerden met ondernemers. Onder vier ogen, zonder een ambtenaar erbij. Ook namen zij besluiten zonder hun ambtenaren daarin te kennen. Tegenspraak blijkt niet mogelijk. Kritiek wordt afgehouden of gewoon niet beantwoord. ‘Ik ben politiek verantwoordelijk, dus jij doet wat ik zeg’, is het credo. Frustratie bij oplettende ambtenaren, weglekkende motivatie en roddelgesprekken bij de koffieautomaat zijn het gevolg. Als later de rechter de politicus veroordeelt, is de financiële schade voor de gemeenschap groot en vaak niet op de schuldige te verhalen.

Zien is weten en handelen

Hoe deze verloedering in zijn werk gaat, toont de recente Spaanse documentaire ‘Corruptie, een woekerend organisme’. Ambtenaren geven concrete voorbeelden van bestuurders en managers die kritiek als niet ter zake afdoen. Zij schofferen hun ambtenaren en brengen de overheid in diskrediet. Het zelfreinigend vermogen stelt niets voor. Om dan voor de rechter de vermoorde onschuld te spelen, geeft aan dat democratie zonder onafhankelijke en kritische tegenspraak hapert.

Trailer ‘Corrupción, el organismo nocivo’ op www.corrupcionorganismonocivo.com.

Ondertiteling Engels volgt later.

Henk Bruning

 

 

Waar is die $ 240 miljoen gebleven?


Integriteitsfonds-weblog-Henk

Waar is die $ 240 miljoen gebleven?

Bevordering van integriteit is vaak tweede of derde prioriteit. Dat er geen budget zou bestaan voor programma’s is de meest bekende dooddoener. In 2013 maant de OESO Nederland om harder op te treden tegen bedrijven die betrokken zijn bij buitenlandse corruptie. Justitie vervolgde slechts 8 van de 22 bekende corruptiezaken. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken roept daarop een werkgroep bijeen. De boodschap aan de deelnemers, waaronder organisatie voor verantwoord ondernemen en transparantie, was echter teleurstellend. Het Ministerie heeft geen geld beschikbaar heeft voor de werkzaamheden van de projectgroep.

 Fonds voor Integriteitbeleid

 In dezelfde periode treft het Openbaar Ministerie een schikking met een internationaal off shore bedrijf. Een schikking betekent dat niemand voor de rechter komt ondanks het plegen van een misdrijf. De boete en de schikking bedragen tezamen is $ 240 miljoen. 200 Miljoen dollar als schadevergoeding voor onterecht verkregen inkomsten, zeg maar het geld dat aan corruptie is besteed.

Waar dat geld is gebleven? Waarschijnlijk naar de algemene rijksbegroting. In ieder geval niet naar organisaties die corruptie bestrijden en programma’s opzetten voor een integere bedrijfsvoering.

 Met corruptie zijn grote sommen geld gemoeid. Met meer menskracht moet Justitie verdachte bedrijven effectiever vervolgen en voor de rechter brengen. Stop het geld wat via boetes en vergoedingen wordt verkregen in een fonds om integriteit programma’s te financieren. Slecht geld dus naar goed geld! Niet alleen in Nederland, maar in alle landen gaat het om enorme bedragen.

 De dooddoener: ‘er is geen budget’ is dan van tafel.

Henk Bruning

Vrijheid van meningsuiting versus Recht op Belediging

Illustratie weblog henk

 

 

 

 

 

 

 

Vrijheid van meningsuiting versus recht van belediging

De actuele discussie is of het recht op belediging een onbeperkte vrijheid is. De vraag luidt anders: Sta ik mijzelf toe de vrijheid van meningsuiting zonder aanzien des persoons te gebruiken? Een voorbeeld:

  • Mijn vrijheid om met mijn armen te zwaaien.
  • Ik doe dit onbelemmerd totdat ik bij de neus van een omstander kom.
  • Dan ontmoet mijn vrijheid de veiligheid van een ander.
  • Haar belang bepaalt of ik mijn vrijheid wil gebruiken.

Integriteit staat voor debat en onderzoek naar argumenten van mij en de ander om wel of niet te acteren. Het kan moreel juist blijken iemand te kwetsen, zoals het moreel juist kan zijn dat een bevoegde autoriteit iemand doodt. Voor deze beslissing is een weging van argumenten nodig. Het beginsel van vrijheid kan het dan afleggen tegen het beginsel van veiligheid en respect.

Perspectief

In Tirana, Skopje, Ankara en Belgrado ontvingen de deelnemers aan de Integrity Course mijn boek ‘To Be Honest… Finding Inspiration and Integrity in Public Service and Business’. Zij vertelden hun ervaringen back home. Vier resultaten zijn vermeldenswaard:

  • De Macedonische grenspolitie heeft de organisatie bij de grens verbeterd. Geen lange wachtrijen betekent minder kans op automobilisten die kleine bedragen geven om eerder de grens te passeren.
  • In Servië is de aankoopprocedure herijkt en transparanter geworden. Het staatsexamen voor nieuwe ambtenaren bevat een toets integriteit.
  • In Albanië ontwikkelt het Ministerie een programma integriteit voor na de verkiezingen.
  • Nieuwe samenwerking ontstaat. Zoals een Servische collega zei: ‘Ik neem nu gewoon contact op met mijn Kosovaarse collega’.

Mijn website over HRM en integriteit zal elke twee weken nieuws en intrigerende feiten over de voortgang van goed bestuur en integriteit melden. Ervaringen en successen zijn welkom om zo de discussie inspirerend te houden. U kunt de button ‘geef reactie’ gebruiken.

Succes met het toepassen van integriteit. Henk Bruning

Welkom in 2015

Welkom in 2015

2015 is vanwege potloodstrepen verbijsterend begonnen. In Parijs werden 12 mensen omwille van het vrije woord en beeld vermoord. Ook politiemensen die dit beginsel verdedigden, verloren het leven. In Afrika, Jemen en Pakistan lappen moorddadige bendes menselijke beginselen aan hun laars. Angst en droefenis ondergroeven de beste wensen voor een plezierig en succesvol 2015.

Toch, dezelfde dagen delen miljoenen mensen een enorme morele tik uit aan de misdadigers en verdedigen zij de menselijke waardigheid. Die solidariteit geeft ons veel energie en hoop.

Perspectief

meeting Tirana 2014 Book

Wie goed kijkt ziet vele initiatieven voor verantwoord besturen en ondernemen. Dit jaar willen we aandacht geven aan mensen die tegen de stroom in, de waardigheid van een overheid en een bedrijf vergroten. Morele waarden en normen tekenen de persoonlijkheid van mensen, tonen hun identiteit. Aantasting van hun integriteit voorkomen zij met een hechte bescherming. Enkele managers uit de Balkan verwoorden het zo: Integrity should be an integral part of our work. Integrity ensures that the decisions we make are made on justified basis and treatment.

Deze uitspraken staan in mijn nieuwste boek: To Be Honest… Finding Inspiration and Integrity in Public Service and Business. Een boek met concrete tips over hoe je als organisatie verantwoord besturen en ondernemen toepast. ISBN: 978-94-9106-142-4, 161 pagina’s, € 15,00.

Mijn sprankelend nieuwe website over HRM en integriteit – www.henkbruning.nl – zal elke twee weken nieuws en intrigerende feiten over de voortgang van goed bestuur en integriteit melden. Reageer met ervaringen en successen om zo de discussie inspirerend te houden.

Succes met het jaar van de integriteit.

Henk Bruning